“Em không cố.” Tôi nhìn kết quả kiểm định. “Đây là công việc của em, em sẽ tự chịu trách nhiệm.”

Anh lặng đi: “Anh chỉ muốn giúp.”

“Lúc nào chuyện xảy ra rồi anh mới nhớ đến việc giúp em. Em sốt nằm viện, anh đi xem hòa nhạc với Lâm Tranh. Em phỏng vấn chương trình Paris, anh mải tìm máy ảnh cho cô ấy. Giờ công việc em gặp vấn đề, anh lại muốn tìm chuyên gia giúp.”

Tôi hít sâu: “Văn Chiếu Xuyên, thứ em cần không phải một vị cứu tinh đến muộn. Hãy tôn trọng cách em tự xử lý chuyện của mình.”

Cúp máy, tôi cùng giảng viên xét nghiệm lại lớp màu. Claire giúp đối chiếu tỷ lệ dung môi suốt sáu tiếng. Ba giờ sáng, chúng tôi xác định nguyên nhân nằm ở nhựa tổng hợp dùng trong lần phục chế cũ, không phải thao tác sai. Nhưng lớp màu đã bong, tôi vẫn phải hoàn thành khâu tô bù.

Tôi ở xưởng ba ngày liền. Cổ tay đau đến không nhấc nổi, Claire pha cà phê giúp, giảng viên chỉnh ánh đèn. Không ai bảo nên nhường vị trí cho người vững tay hơn, cũng không ai dùng câu “em giỏi nhất” để đẩy hết trách nhiệm sang tôi.

Sáng ngày thứ ba, tay tôi run đến không cầm chắc bút. Giảng viên bảo nghỉ hai tiếng. Tôi theo thói quen nói mình vẫn chịu được. Claire giật lấy dụng cụ: “Nghỉ ngơi không phải trốn tránh trách nhiệm.”

Câu đó khiến tôi trầm ngâm rất lâu. Trước kia tôi gánh mọi nhu cầu của người khác, đến ngừng lại một chút cũng tưởng mình sai.

Sau khi tô bù, khoảng trống hòa trở lại bức tranh. Giảng viên đặt báo cáo sự cố trước mặt: “Ký đi.”

“Thầy vẫn giao dự án cho em ạ?”

“Phát hiện, thừa nhận rồi giải quyết vấn đề vốn là một phần của phục chế.”

Tôi ký. Thầy đặt hai ảnh trước và sau tô bù cạnh nhau: “Phục chế không phải làm như tổn thương chưa từng xảy ra, mà là để người ta thấy nó đã xảy ra nhưng không tiếp tục lan rộng.”

Nhìn vùng màu gần như không còn nhận ra, tôi chợt hiểu quan hệ con người và một tác phẩm rốt cuộc khác nhau. Tấm vải không có quyền chọn, con người thì có.

Rời xưởng, tôi nhận tin Văn Chiếu Xuyên: “Nghe nói đã giải quyết được, chúc mừng.”

Lần đầu tôi trả lời: “Cảm ơn. Sau này đừng nhờ người khác dò hỏi công việc của em nữa.”

Anh đáp rất nhanh: “Được.”

Chỉ một chữ, không giải thích, không nhân đó hỏi tôi có thể tha thứ không. Tôi nhìn một lúc, đóng khung chat. Hôm sau anh thực sự không hỏi thăm qua bất cứ ai nữa.

Tôi không vì thế mà mềm lòng. Sự tôn trọng đến muộn đáng được ghi nhận, nhưng không đủ xóa những tổn thương đã có.

PHẦN 16

Bức chân dung được phục chế hoàn tất được chọn tham gia triển lãm thường niên. Trong tiệc mừng, giảng viên giới thiệu tôi với giám tuyển trẻ Trình Kiến Tự. Anh lớn lên tại Pháp, nói tiếng Trung rất giỏi, đang chuẩn bị triển lãm về bộ sưu tập tư nhân phương Đông.

“Nghe nói cô kiên quyết giữ lại mảnh vá cũ trên bức chân dung ấy?”

“Vì kết quả kiểm định cho thấy nên giữ.”

Trình Kiến Tự cười: “Nhiều người muốn tác phẩm trông mới hơn nên xóa hết dấu vết lưu lại về sau. Nhưng những dấu tích ấy cũng là một phần trải nghiệm của nó.”

“Nghe không giống đang nói về tranh.”

Tôi cũng cười: “Làm nghề này lâu rồi, nhìn gì cũng liên tưởng đến phục chế.”

“Giữ vững phán đoán của mình cũng quan trọng lắm.”

Chúng tôi trò chuyện rất lâu, từ sự lão hóa của màu sắc đến quan điểm các nền văn hóa khác nhau về dấu vết phục chế. Lúc ra về, anh đưa tôi thiệp mời: “Tuần sau có buổi xem trước một bộ sưu tập nhỏ. Nếu rảnh, cô đến xem nhé.”

Tôi nhận lời mời. Văn Chiếu Xuyên đứng không xa. Anh tới cùng đối tác trong nước, không liên hệ trước. Đợi Trình Kiến Tự đi, anh mới bước lại: “Chúc mừng.”

“Cảm ơn.”

Ánh mắt anh dừng trên thiệp mời rồi rời đi: “Đồng nghiệp của em à?”

“Giám tuyển vừa quen.”

Anh gật đầu, không hỏi nữa. Trước kia anh không thích tôi gần đàn ông khác, nhưng không hề thấy chăm sóc Lâm Tranh có vấn đề. Giờ cuối cùng anh hiểu mình không có tư cách can thiệp.

Chúng tôi đứng cạnh nhau một lúc. Đối tác tới gọi anh, anh bảo họ đi trước. Tôi thấy tay áo vest anh có vết khâu lại. Ngày trước việc nhỏ này đều do tôi xử lý. Có lẽ anh đã học cách tự giải quyết những phiền toái vụn vặt. Nhưng tôi không vui mừng, cũng chẳng chua xót. Sự trưởng thành của anh đã không còn liên quan đến tôi.

“Chuyện dự án, anh không nên nhờ Cố Lâm Nhạc hỏi.”

“Ừ.”

“Sau này sẽ không thế nữa.”

Anh đưa một túi giấy. Bên trong là chiếc nhẫn đôi.

“Trước khi mang về nước, anh muốn hỏi em lần cuối.”

“Chuyện gì?”

“Thật sự không còn cơ hội nào sao?”

Tôi không nhận: “Văn Chiếu Xuyên, giờ em sống rất tốt.”

Mắt anh hơi đỏ. Mãi sau, anh cất túi vào túi áo: “Anh hiểu rồi. Trước kia anh nghĩ đuổi tới Paris là coi trọng em. Sau đó mới biết đó vẫn là ép em quay lại theo nhu cầu của anh.”

Anh cúi nhìn túi giấy: “Anh sẽ về nước, không xuất hiện ở chỗ làm của em nữa.”

Anh không buộc tôi trả lời thêm, cũng chẳng truy hỏi Trình Kiến Tự là ai.

Rời hội trường, Trình Kiến Tự đang đợi xe ngoài cửa. Thấy tôi, anh giơ tập tài liệu triển lãm: “Tiện đường đi uống cà phê không?”

Tôi ngoảnh nhìn. Văn Chiếu Xuyên còn đứng dưới đèn, không đi theo.

Trình Kiến Tự nhìn theo: “Cần đợi anh ấy không?”

“Không cần.”