Tiền ở nhà Lương Tú Phân.
Cơm tự nấu mà ăn.
Nhà đứng tên tôi, đừng cạy khóa.
Tôi không viết đi đâu, cũng không viết khi nào trở về.
Lúc bước ra khỏi cửa, thím Tiền đang đợi tôi ở đầu ngõ. Bà ấy đưa cho tôi một chiếc ca tráng men, bên trong đựng nước đun sôi để nguội.
“Lên xe lửa đừng uống nước lã. Phụ nữ một thân một mình đi xa, mắt phải tinh lên một chút. Đồ ăn người khác đưa cho, tuyệt đối đừng đụng vào.”
Tôi nhận lấy: “Cháu nhớ rồi.”
Bà ấy lại dúi cho tôi một gói đậu muối nhỏ: “Nhạt miệng thì nhấm vài hạt. Đến nơi rồi, có thể gửi thư về được thì cứ gửi về một bức.”
Tôi gật đầu, đeo túi vải đi về phía ngoài ngõ.
Lúc ra đến đầu phố, tôi quay đầu nhìn lại một cái.
Cánh cổng sân đã được cài khóa mới, viên ngói dột mưa ở hiên nhà vẫn nằm xiêu vẹo. Sắc trời tối sầm lại, trong ngõ lác đác có nhà bật đèn, tiếng xẻng va vào thành chảo vang lên từng chặp.
Âm thanh này tôi đã nghe suốt mười mấy năm nay.
Tôi quay người đi thẳng đến nhà ga xe lửa.
Phòng chờ chật ních người, kẻ vác bao tải, người bế trẻ con, người xách xô sắt, trên nền nhà đâu đâu cũng là tay nải đồ đạc. Loa phát thanh ồm ồm, nghe không rõ ràng. Có người ngồi xổm ở góc tường gặm bánh nướng, có người trải chăn màn lăn ra ngủ dưới đất, tiếng khóc của trẻ con lẫn lộn với hơi nước mù mịt từ phòng nước nóng, ngột ngạt đến khó thở.
Tôi tìm một góc đứng tựa lưng vào tường, kẹp chặt chiếc túi vải giữa hai đầu gối, một tay giữ khư khư sổ đỏ và tiền nhét sát trong người.
Lúc soát vé, đám đông dồn lên phía trước. Tôi bị xô đẩy đến mức bả vai nhức nhối, nhưng vẫn ôm chặt chiếc túi. Lên xe, tôi tìm thấy chỗ ngồi, đặt túi vải lên đùi, dùng dây buộc quấn chặt vào cổ tay rồi thắt nút.
Người đàn ông trung niên ngồi đối diện cười hỏi tôi đi đâu.
Tôi không tiếp lời.
Gặp phải vẻ mặt lạnh tanh, ông ta nhanh chóng quay sang bắt chuyện với người khác.
Khi xe lửa chuyển bánh, những ánh đèn ngoài cửa sổ vùn vụt trôi về phía sau. Trên sân ga có người đuổi theo tàu, có người vẫy tay, có người khóc lóc.
Tôi ngồi trên chiếc ghế cứng, lưng ưỡn thật thẳng.
Đến nửa đêm, hành khách trong toa lác đác ngủ thiếp đi. Có người tựa đầu vào cửa sổ ngáy khò khò, có người bị rơi đồ từ trên giá để hành lý xuống, liền bị người bên cạnh đẩy ngược lên. Tôi không dám ngủ, chỉ bẻ một mẩu bánh quy nhỏ xíu, uống ngụm nước sôi để nguội nuốt xuống.
Hai quả trứng luộc thím Tiền cho, tôi vẫn chưa nỡ ăn.
Tàu qua hết ga này đến ga khác, lúc trời rạng sáng, đồng ruộng ngoài cửa sổ biến thành những khu nhà xưởng rộng lớn và những dãy nhà dân thấp lè tè. Có người bảo sắp đến Quảng Châu rồi, cũng có người bảo phải chuyển xe đi Thâm Quyến nữa thì mới kịp đợt tuyển dụng buổi trưa.
Tôi mân mê tờ giấy tuyển dụng trong túi, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi.
Sau khi xuống tàu, dòng người ùa ra cửa soát vé. Tôi bị đẩy đi về phía trước, bên tai văng vẳng tiếng chèo kéo gọi mời.
“Nhà nghỉ đây, nhà nghỉ giá rẻ đây!”
“Đi La Hồ, đi Bố Cát đây!”
“Tuyển nữ công nhân, bao ăn ở đây!”
Tôi không để ý đến những người vây quanh mình, dựa theo địa chỉ trên tờ giấy tuyển dụng đi hỏi nhân viên trong nhà ga, leo lên chuyến xe buýt hướng về phía Bố Cát.
Cửa sổ xe mở toang, gió thổi vào mang theo hơi ẩm ướt. Dọc đường đâu đâu cũng là công trường xây dựng, giàn giáo tre dựng cao chót vót, bụi bặm tạt thẳng vào mặt, sặc sụa muốn ho. Nhưng những dãy nhà mới xây san sát, những chiếc xe lam chở hàng chạy đầy ngoài phố, những thùng các-tông chất thành núi trước cửa hàng cửa hiệu, lại khiến đôi mắt tôi sáng bừng lên từng chút một.
Nơi này hỗn loạn, nhưng cũng tràn đầy sức sống.
Tôi ôm chặt chiếc túi vải.
Những cãi cọ, những cuốn sổ ghi nợ và căn bếp lạnh tanh phía sau lưng, đã trôi theo tiếng còi tàu nằm lại ở một nơi rất xa xôi rồi.
8
Địa chỉ ghi trên tờ giấy tuyển dụng nằm lọt thỏm trong một con ngõ hẹp.
Trrước cửa treo một tấm biển gỗ đề “Ký túc xá nữ công nhân”, người ở bên trong đa phần là những cô gái mới từ tỉnh lẻ đến. Quản lý ở đây là một người phụ nữ trạc bốn mươi tuổi, họ Lư, tóc cắt ngắn ngang tai, nói chuyện liến thoắng, ánh mắt cũng rất lanh lẹ.
Chị ta quan sát tôi từ đầu đến chân một lượt: “Biết chữ không?”
“Biết chữ, biết tính toán.”
“Từ đâu đến?”
Tôi đọc tên tỉnh, không nói chuyện nhà cửa.
Chị Lư gõ gõ xuống mặt bàn: “Phí thuê giường một tháng mười hai đồng. Muốn tìm việc, tôi có thể dẫn cô ra chợ hỏi thử, nhưng được hay không phải xem bản thân cô. Nói lời khó nghe trước, ở đây không nuôi kẻ rảnh rỗi.”
Tôi đóng nửa tháng tiền, nhận một giường tầng trên.
Giường được ghép bằng ván gỗ, bên cạnh trải chiếc chiếu cói. Trong phòng có tám người ở, rương hòm nhét dưới gầm giường, quần áo phơi lủng lẳng trên dây, trong không khí sặc mùi xà phòng, mùi mồ hôi, và cả mùi nấm mốc ẩm ướt.
Tôi ném túi vải lên giường, trước tiên là kiểm tra then cài cửa sổ và chốt cửa chính, sau đó chia tiền làm ba phần, một phần khâu vào cạp quần, một phần nhét dưới miếng lót giày, một phần giữ lại trong túi vải nhỏ đeo sát người.
Cô gái nằm giường dưới bên cạnh cứ nhìn tôi chằm chằm.
