Lưu Phân đang nói chuyện với ai đó, giọng không lớn lắm.

Tôi không dừng lại mà cứ thế đi ngang qua.

Về đến nhà, sân vườn im ắng đến lạ.

Cánh cửa sắt dẫn xuống hầm vẫn mở toang. Viên gạch tôi dùng để chèn cửa hôm trước không biết đã bị ai dời đi mất.

Lối xuống hầm đen ngòm lại hiện ra trước mắt.

Tôi bước đến, đứng trên bậc thang cao nhất nhìn xuống.

Chẳng còn gì nữa.

Không có rắn, không có xương người, không có bật lửa, cũng chẳng còn thanh xà beng.

Chỉ còn một căn hầm trống rỗng.

Trên tường loang lổ những vệt nước ẩm mốc, nền xi măng lồi lõm, gồ ghề.

Trong không khí vẫn còn vương vấn chút mùi tanh hôi.

Tôi đứng nhìn một lúc, sau đó đóng cánh cửa sắt lại.

Nhưng tôi không cài chốt.

Từ nay về sau, tôi sẽ không bao giờ cài chiếc chốt ấy từ bên trong nữa.

Tối hôm đó, ông Ngô đến.

Ông mang theo một chai rượu, ngồi trong sân uống cùng tôi.

“Chuyện xong rồi à?”

“Xong rồi ạ.”

“Chuyện của lão Chu, cả làng đều biết hết rồi.”

“Mọi người nói thế nào ạ?”

“Có người bảo lão đáng đời, cũng có người thấy lão đáng thương. Chắc mỗi bên một nửa.”

Tôi cầm chén rượu trong tay nhưng không uống.

“Chú Ngô, còn chú nghĩ sao?”

Ông Ngô ngửa cổ uống một ngụm rượu, chép miệng.

“Lão ta không nên lẻn vào hầm nhà cháu. Nhưng cháu cũng không nên bỏ mặc đám rắn trong đó. Cả hai đều có lỗi, chỉ là lão ta sai nhiều hơn.”

Tôi uống cạn chén rượu.

Vị cay xộc thẳng xuống cổ họng, nóng rát đến đau.

“Ngày mai cháu sẽ sang nhà chị Lưu Phân một chuyến.”

Ông Ngô quay sang nhìn tôi.

“Sang đó làm gì?”

“Có những lời cần phải nói cho rõ ràng.”

“Cháu nghĩ kỹ rồi chứ?”

“Cháu nghĩ kỹ rồi.”

Ông Ngô không khuyên thêm nữa.

Uống thêm hai chén, ông đứng dậy ra về.

Trong sân lại chỉ còn mình tôi.

Trăng đã lên cao, ánh sáng nhợt nhạt chiếu xuống cánh cửa sắt của căn hầm, phản chiếu một chút ánh bạc.

Tôi nhìn cánh cửa ấy, suy nghĩ xem ngày mai gặp Lưu Phân nên nói những gì.

Xin lỗi sao?

Không hẳn.

Giải thích sao?

Cũng không hoàn toàn.

Tôi chỉ muốn nói rõ mọi chuyện.

Chu Đức Phúc đã chết thế nào, tôi có lỗi ở đâu, và sau này nên giải quyết ra sao.

Tôi nợ bà ấy một lời giải thích đàng hoàng, mặt đối mặt.

Không phải vì pháp luật bắt buộc.

Mà vì tình nghĩa giữa con người với nhau.

10

Sáng hôm sau, tôi đến nhà Lưu Phân.

Cổng sân đang mở, bà ấy đứng trong sân cho gà ăn.

Thấy tôi bước vào, bà ấy vẫn cầm nguyên chiếc chậu trên tay, không đặt xuống.

“Triệu Quân, cậu đến đây làm gì?”

“Chị Lưu, em có vài lời muốn nói trực tiếp với chị.”

Bà ấy nhìn tôi mấy giây, sau đó đặt chậu xuống đất rồi quay người đi vào gian nhà chính.

Tôi theo sau.

Bên trong được dọn dẹp rất sạch sẽ.

Trên bàn đặt một bức ảnh chụp Chu Đức Phúc thời trẻ.

Trong ảnh, ông ta mặc áo sơ mi trắng, mái tóc chải chuốt gọn gàng, hoàn toàn khác với người đàn ông trung niên luộm thuộm trong ký ức của tôi.

Lưu Phân ngồi xuống bên bàn, cũng chẳng rót nước mời tôi.

Tôi ngồi xuống phía đối diện.

“Chị Lưu, chuyện căn hầm, cảnh sát đã nói hết với chị rồi phải không?”

“Nói rồi.”

“Anh Chu tự mình đi vào đó.”

“Tôi biết.”

“Nhưng em cũng có lỗi.”

Lưu Phân ngước mắt nhìn tôi.

Tôi tiếp tục:

“Ngày ấy, em không nên bỏ mặc đám rắn trong hầm. Khi rời đi, em chỉ nghĩ làm thế nào cho đỡ phiền phức. Em tưởng cứ để chúng ở đó thì sớm muộn gì chúng cũng chết đói, hoàn toàn không nghĩ đến chuyện có thể xảy ra tai nạn.”

“Đó là trách nhiệm của em.”

Lưu Phân không nói gì.

Ngón tay bà ấy chậm rãi di chuyển trên mặt bàn, vạch những đường vô định.

“Nếu hồi đó em xử lý hết đám rắn, thì cho dù anh Chu có vào hầm, cũng sẽ không xảy ra chuyện.”

“Cậu vẫn gọi ông ấy là anh Chu sao?”

“Vâng, từ trước đến nay em vẫn gọi thế.”

Lưu Phân khẽ thở ra bằng mũi, như muốn cười nhưng lại không cười nổi.

“Ông ta không xứng để cậu gọi một tiếng anh.”

Câu nói ấy khiến tôi ngẩn người.

“Con người ông ta thế nào, tôi hiểu rõ hơn cậu nhiều.”

“Ham ăn biếng làm, nghiện cờ bạc đến mức không còn thuốc chữa, vay tiền gần như khắp cả làng.”

“Tôi sống với ông ta hơn hai mươi năm, chưa từng có lấy một ngày yên ổn.”

Giọng bà ấy rất bình thản, giống như đang kể chuyện của một người xa lạ.

“Mấy năm ông ta mất tích, tôi đã nghĩ đến đủ mọi khả năng.”

“Có thể ông ta bỏ đi theo người khác. Có thể bị chủ nợ tìm thấy. Cũng có thể uống rượu say rồi ngã xuống sông chết đuối.”

“Nhưng tôi chưa từng nghĩ ông ta lại chết trong hầm nhà cậu.”

“Chị Lưu…”

“Để tôi nói hết đã.”

Bà ấy đứng dậy, bước đến bên cửa sổ, quay lưng về phía tôi.

“Sau khi ông ta biến mất, một mình tôi nuôi thằng Lỗi khôn lớn.”

“Khi ấy, nó mới mười tám, mười chín tuổi, vừa vào trường nghề.”

“Tiền học phí tôi lo, tiền sinh hoạt tôi cũng lo. Tất cả đều dựa vào đồng lương rửa bát thuê ở một quán ăn trên thị trấn.”

“Ba năm học nghề kết thúc, nó vào làm trong một nhà máy trên huyện, cuộc sống của hai mẹ con mới dần ổn định.”

Bà ấy quay lại nhìn tôi.

“Mấy năm nay, tôi còn sống tốt hơn cả lúc ông ta ở nhà.”

“Không phải trả nợ cờ bạc thay ông ta, không phải thức đến nửa đêm chờ ông ta về, cũng không còn bị ông ta chửi mắng.”