Chân bà cụ yếu, cứ đi một đoạn lại phải dừng lại nghỉ.

Người thứ ba, là nhà họ Lý và nhà họ Hà.

Hai nhà gộp lại, thuê một chiếc xe bánh mì chở khách trên thị trấn.

Tài xế họ Mã, tôi có quen, ông ấy thường hay ghé trạm tôi gửi đồ.

Ông ấy nói: “Hai nhà đó ở Thạch Đường, mỗi nhà sáu trăm một tháng, sáng đưa chiều đón.”

“Tôi còn chở thêm mấy đứa ở thôn bên cạnh, nhét đầy được bảy người.”

“Mối này lời chán.”

Nói xong ông ấy lại cười đùa: “Bà chủ Châu, năm năm qua cô làm không công cái mối này đấy à?”

Tôi không đáp.

Ông ấy lắc đầu: “Sáu trăm một tháng, năm năm, mỗi nhà là ba vạn sáu.”

“Cô thế này đúng là đi làm từ thiện rồi.”

Người thứ tư, là chị Vương.

Chị Vương có xe ba gác điện, mỗi ngày chị ấy lấy xe chở Tiểu Vũ, rồi chở thêm hai đứa trẻ nhà hàng xóm đi cùng.

Ngày mười lăm tháng Mười, bị cảnh sát giao thông chặn lại ở ngã tư thị trấn.

Xe ba gác điện chở người, phạt năm mươi tệ, cảnh cáo miệng.

Ngày hai mươi hai tháng Mười, lại bị chặn lại.

Lần này cảnh sát nói, thêm một lần nữa là tịch thu xe.

Chị Vương hết cách, đành cắn răng bỏ ra ba ngàn hai mua một chiếc xe điện bốn bánh cũ dành cho người già.

Xe có bốn bánh, có mái che, ngồi được ba đứa trẻ.

Chị ấy đến trạm gửi đồ, tôi thấy trên tay chị ấy hằn thêm mấy vết nứt nẻ do cước vì lạnh.

Chiếc xe đó không có máy sưởi.

Người thứ năm, là nhà chú Trần.

Chú Trần đã bảy mươi tuổi rồi, đi xe máy chậm rì rề, ngày nào cũng để cháu gái ngồi tòng teng trên bình xăng.

Tú Phân – chính là cái người từng nói bóng nói gió trong nhóm chat bảo tôi “quên mất mình là người ở đâu” – hiện đang làm trong siêu thị trên thị trấn.

Cô ta xin siêu thị cho nghỉ một tiếng buổi sáng, ngày nào cũng đi đưa con xong mới đến làm.

Một tiếng trừ mười lăm tệ.

Một tháng trừ mất hơn ba trăm.

Người cuối cùng, là nhà họ Lưu.

Lưu Đại Thành mỗi sáng phải đi xe máy chở Tiểu Quân, đưa xong mới chạy đến xưởng gạch.

Xưởng gạch bảy giờ mở lò, ông ta bảy giờ bốn mươi mới tới nơi.

Việc trong lò nung không đợi được người, ông ta bị chuyển sang làm công việc bốc gạch mộc, mỗi ngày hụt mất bốn mươi tệ.

Chuyện này là bà chủ hàng ăn sáng bên cạnh trạm kể cho tôi nghe.

Bà ấy bảo: “Lưu Đại Thành bây giờ ngày nào cũng chửi vợ.”

“Nói lúc trước không nên đòi sáu ngàn tám đó làm gì.”

Cuối tháng Mười một, tôi viết lại từng con số này xuống giấy.

Không phải để tính toán cho ai xem.

Mà là để tự tôi biết rõ.

Nhà họ Triệu, A Phương xin nghỉ việc, một tháng hai ngàn tám, đến cuối năm bốn tháng, là một vạn một ngàn hai.

Nhà họ Tôn, thuê nhà trên thị trấn, một tháng tám trăm, bốn tháng là ba ngàn hai.

Nhà họ Lý, nhà họ Hà, bao xe bánh mì, mỗi nhà một tháng sáu trăm, hai nhà bốn tháng là bốn ngàn tám.

Chị Vương, mua xe điện cũ, ba ngàn hai.

Đấy là còn chưa tính đến nhà chú Trần mỗi tháng bị trừ ba trăm lẻ, nhà họ Lưu mỗi ngày hụt đi bốn mươi, hai lần bị phạt tiền của chị Vương, đôi chân già yếu của bà cụ nhà họ Tôn.

Chỉ tính bốn khoản ghi rõ mồn một trên giấy, đã là hai vạn hai ngàn bốn trăm.

Sáu ngàn tám mà thím Lưu đòi lúc trước, là giá trị của một cục sưng.

Hai vạn hai ngàn bốn trăm, là giá trị của hơn ba cái “cục sưng”.

Và mới chỉ có bốn tháng.

Tôi lại liếc nhìn tờ giấy báo ghi chép sổ sách năm năm của chính mình.

Tiền xăng hai vạn hai ngàn năm trăm.

Tiền kiện hàng thiếu đi của trạm chuyển phát, hai vạn một ngàn năm trăm.

Năm năm, bốn vạn bốn.

Chín hộ gia đình, bốn tháng, hai vạn hai ngàn bốn trăm.

Cứ cái đà này, chưa tới một năm, bọn họ sẽ phải móc cạn toàn bộ số tiền mà tôi đã bỏ ra suốt năm năm trời.

Không phải đưa cho tôi.

Mà là đưa cho máy chấm công của xưởng giày, đưa cho ông chủ nhà trọ trên thị trấn, đưa cho chiếc xe bánh mì của bác tài Mã, đưa cho ông chủ tiệm xe cũ.

Đây chính là cái giá của sự tiện đường.

Trước đây nó bằng không, bởi vì có một người đang gánh vác trả thay cho tất cả.

Khi người đó không trả nữa, nó sẽ quay trở về với bộ mặt vốn có của nó.

## Chương 10

Ngày mùng tám tháng Mười hai, thôn mở cuộc họp.

Bàn về chuyện đi học của bọn trẻ.

Địa điểm họp là sân lớn của ủy ban thôn, Thạch Đường có bốn mươi mốt hộ, ba mươi sáu chủ hộ đã có mặt.

Trong sân kê bốn dãy ghế dài, ai không có chỗ ngồi thì đứng dựa lưng vào tường.

Lão Dương ngồi sau chiếc bàn vuông ở phía trên.

Tôi cũng có mặt.

Tôi ngồi ở dãy cuối cùng, gần cửa ra vào.

Lão Dương nói về tình hình trước.

Công ty vận tải hành khách trên thị trấn đồng ý mở một tuyến xe buýt đưa rước học sinh, sáng một chuyến chiều một chuyến, đi qua ba thôn Thạch Đường, Hạ Bá, Tân Ốc.

Một đứa trẻ một tháng một trăm hai mươi tệ.

Cần thôn đứng ra ký hợp đồng, thu tiền tập trung.

“Mọi người xem thử, có đồng ý không.”

Bên dưới xôn xao bàn tán một hồi.

A Phương là người đầu tiên giơ tay: “Tôi đồng ý. Một trăm hai mươi rẻ hơn nhiều so với việc tôi phải nghỉ làm.”

Người vợ nhà họ Tôn cũng lên tiếng: “Tôi cũng đồng ý, mẹ chồng tôi ở trên thị trấn sắp không gượng nổi nữa rồi.”

Chị Vương nói: “Đồng ý.”

Lần lượt từng người, ai cũng kêu đồng ý.

Đến lượt thím Lưu, bà ấy đứng bật dậy.