Đàn ông mà lau nước mắt có mất mặt không!”

Mắng mắng, mắt bà cũng đỏ lên, quay mặt đi lau một cái.

Một hôm dọn quán, Thạch Lỗi đến giúp bê bàn.

Bếp than vẫn còn ấm.

Bê xong anh không đi, dựa ở cửa.

“Hứa Vãn Đường.”

“Ừ.”

“Mấy năm nay… cô vất vả rồi.”

Tôi đang rửa nồi, tay dừng lại một chút, không quay đầu.

“Ngày tháng dễ sống thì không còn vất vả.”

Anh không nói nữa.

Nhưng vẫn ngồi rất lâu mới đi.

Lúc đi tiện tay xách luôn túi rác trước cửa.

Không nói, cũng không để tôi thấy.

Là Trần Tiểu Hòa nói với tôi.

Lúc nói câu này, nụ cười trên mặt cô bé sâu xa như một bà lão bốn mươi tuổi.

Tôi trừng cô một cái.

“Lo ghi sổ của em đi.”

Cô cúi đầu, khóe miệng cong cao hơn.

Trước khi sang xuân năm 1985, xảy ra một chuyện.

Một hôm cha tôi từ thị trấn về, vẻ mặt rất lạ, kéo tôi sang một bên nói nhỏ.

“Vãn Đường, hôm nay cha gặp Phùng Lệ Bình.

Cô ta nói với người ta rằng mẹ chồng con trước kia làm giả sổ ở hợp tác xã cung tiêu, còn nói tiền con mở quán là tiền mẹ chồng con tham ô năm đó.”

“Sao cô ta biết chuyện mẹ ở cung tiêu xã?”

“Chắc tám phần là Trần Thiệu Quốc nói cho cô ta.”

Tối hôm đó tôi ngồi bên giường kể chuyện này cho mẹ chồng nghe.

Mẹ chồng nghe xong rất lâu không nói gì.

Bàn tay trái siết chặt góc chăn, khớp ngón trắng bệch.

Cuối cùng bà lên tiếng, giọng còn khó hơn bình thường.

“Năm đó… chuyện đó… không phải sổ giả.

Giúp người.

Giúp lão Mã.

Giúp lão Tôn.”

Bà nhìn tôi, từng chữ một.

“Cả đời này… những cuốn sổ… tôi từng giữ…

từng khoản… đều khớp.”

Bà dừng lại một chút.

“Nhưng họ… không tin.

Con trai tôi… cũng không tin.”

Khi nói câu cuối cùng, giọng bà vỡ ra.

Một người sống thanh bạch cả đời, danh tiếng lại bị chính cốt nhục của mình bán đứng.

Tôi nắm lấy tay bà.

“Mẹ, con tin.”

Sáng hôm sau tôi đưa Trần Tiểu Hòa đến phòng lưu trữ của hợp tác xã cung tiêu huyện.

Tôn Đức Phúc giúp tôi lấy toàn bộ sổ sách mẹ chồng từng quản—từ năm 1962 đến 1975.

Mười ba năm sổ sách, không thiếu một quyển.

Trần Tiểu Hòa mất ba ngày kiểm tra từ đầu đến cuối.

Ba ngày sau cô bé đặt một chồng giấy trước mặt tôi.

“Chị dâu.”

Lần này cô bé không lắp bắp.

Không một chữ nào.

“Mười ba năm sổ của mẹ.

Từng khoản đều khớp.

Không sai một xu.”

Tôi đem chồng giấy đó cho mẹ chồng xem.

Bà đeo kính lão, xem rất lâu rất lâu.

Xem xong bà tháo kính, nhắm mắt.

Hai giọt nước mắt trượt xuống bên má đã liệt.

Sau đó bà cười.

Là lần cười rạng rỡ nhất tôi từng thấy ở bà.

Bà đưa tay trái xoa đầu Trần Tiểu Hòa.

“Đứa… trẻ… tốt.”

Hai chữ ấy.

Trần Tiểu Hòa khóc như mưa.

Tin đồn của Phùng Lệ Bình không dấy lên được sóng gió.

Tôi nhờ Thạch Lỗi mang kết quả kiểm tra đến cho phó cục trưởng Lưu ở Cục Công thương huyện.

Ông xem xong gọi điện cho hợp tác xã cung tiêu xác minh.

Sau khi gác máy, ông trầm ngâm một lúc rồi nói—

“Cô em gái đó của cô là nhân tài.

Sau này có cơ hội nên cho nó học kế toán.”

Trần Thiệu Quốc cũng biết chuyện này.

Trương Đại Thành trước mặt hơn chục người trong phân xưởng nói—

“Trần Thiệu Quốc, vợ cũ của cậu kiểm tra sổ của mẹ cậu mười ba năm, không sai một xu.

Mẹ cậu là người trong sạch.

Ngược lại sổ sách của ông bố vợ mới của cậu, giám đốc Phùng, thì chưa chắc đâu…”

Cả phân xưởng cười ầm lên.

Trần Thiệu Quốc không cười.

Hắn nhìn chằm chằm mặt bàn suốt mười phút.

Tối về nhà hắn nói với Phùng Lệ Bình một câu.

“Sau này đừng nhắc chuyện mẹ tôi nữa.”

Phùng Lệ Bình trợn mắt.

“Anh bắt đầu thương mẹ anh à?

Sớm làm gì rồi?”

Hắn không đáp.

Đi vào bếp nấu một bát mì.

Mì nấu nhừ nát dính thành cục.

Hắn ngồi nhìn bát mì nhão đó rất lâu.

Rồi đổ vào thùng rác.

Đó là lần đầu tiên hắn cảm thấy—

có lẽ lựa chọn năm đó không lời lãi như hắn tưởng.

Nhưng cũng chỉ là “có lẽ”.

Bởi vì ngày hôm sau Phùng Nguyên lại vẽ cho hắn một cái bánh—

“Đợi tôi lên chức, cậu sẽ là chủ nhiệm phân xưởng.”

Cái bánh rất lớn.

Lớn đến mức che lấp luôn chút nghi ngờ nhỏ trong lòng hắn.

Mùa xuân năm 1985.

Thạch Lỗi lái chiếc xe tải Giải Phóng chở tôi cùng nửa xe nguyên liệu và dụng cụ nấu nướng, lắc lư suốt bảy tiếng trên con đường quốc lộ gập ghềnh để đến tỉnh lỵ.

Bạn chiến hữu cũ của Thạch Lỗi là Mạnh Thắng Lợi giúp tôi tìm được một mặt bằng bên cạnh chợ rau phía nam thành phố.

Tám mươi mét vuông.

Tiền thuê bốn mươi đồng một tháng.