Bố tôi đứng trước tấm bảng nhìn rất lâu.

Tôi hỏi:

“Bố nhìn gì vậy?”

Ông nói:

“Nhìn cho rõ.”

“Sau này thật sự có vấn đề còn biết tìm ai.”

Tôi cười.

“Bố bây giờ hiểu quy trình ghê.”

Ông cũng cười.

“Bị con dạy cho đấy.”

Cao Mãn Thương đi ngang qua, nghe thấy câu này thì bước chân dừng lại.

Ông nhìn nhà vệ sinh công cộng, rồi lại nhìn lối xe mới sửa của nhà mình.

Cuối cùng thấp giọng nói:

“Nhà vệ sinh công cộng thì là của công cộng, không phải một hộ nhà nào nói thế nào cũng được.”

Câu này phát ra từ miệng ông ta đúng là khá hiếm.

Bố tôi không đáp.

Cao Mãn Thương lại nói:

“Trước đây nhà tôi luôn cảm thấy mảnh đất nhà ông để không, đi qua một chút cũng chẳng sao.”

“Bây giờ nghĩ lại, để không thì vẫn là đất nhà ông.”

Bố tôi nhìn ông ta một cái.

“Biết là được.”

Hai người không nói thêm.

Khi mặt trời lặn, biển chỉ dẫn ban đêm của nhà vệ sinh công cộng sáng lên.

Nền trắng chữ xanh, rõ ràng.

Người đi từ đường làng, khu chợ hay bờ đê tới đều có thể nhìn thấy ngay.

Cánh cổng căn nhà cưới mới của nhà họ Cao cũng nhìn thấy.

Nhưng thế thì sao?

Hướng cổng là do chính họ chọn.

Cũng giống như lối xe hiện tại là con đường họ tự phá nhà mình để mở ra.

Con người luôn phải trả giá cho lựa chọn của mình.

16

Bây giờ nếu còn người hỏi tôi:

“Lúc trước anh thật sự vì trả thù nhà họ Cao nên mới xây nhà vệ sinh công cộng à?”

Thông thường tôi không giải thích nhiều.

Tôi chỉ nói:

“Quy trình là phía thôn thực hiện, đất do nhà tôi cung cấp, ý kiến do mọi người đưa ra.”

“Nhà họ Cao từng phản đối, cũng từng giám sát.”

“Cuối cùng nhà vệ sinh được xây xong, họ cũng tự mở được đường nhà mình.”

Người khác nghe xong luôn cảm thấy chưa đủ hả hê.

Họ thích nghe kiểu chuyện “tôi quay tay xây ngay một cái nhà vệ sinh khiến hàng xóm tức chết” hơn.

Nhưng điều thật sự khiến tôi thấy hả lòng không phải việc nhà họ Cao mỗi ngày mở cửa đều nhìn thấy biển nhà vệ sinh công cộng.

Mà là từ đó về sau, không còn ai dám chỉ vào đất nhà tôi rồi nói:

“Để không cũng là để không.”

Không còn ai dám coi sự nhường nhịn của nhà người khác thành quyền sở hữu của nhà mình.

Bố tôi cuối cùng cũng không phải tiếp tục canh giữ hai mét đất dốc ấy nữa.

Cục tức mà năm đó bà nội tôi không thể đòi lại được, đến đây coi như đã có một lời giải thích.

Xe nhà họ Cao đi trên đường nhà họ Cao.

Người trong làng dùng nhà vệ sinh của làng.

Ranh đất nhà họ Chu rõ ràng rành mạch.

Như vậy là đủ.