“Hai đứa bây giờ ở có đủ không?”

“Đủ ạ.”

“Vậy đó là chuyện của sau này.”

Nó cười khổ một tiếng.

“Bây giờ con cũng thấy vậy.”

Tôi nhìn con bé.

Nó nói tiếp: “Trước ngày cưới mẹ con cứ giục mãi, bảo cưới xong rồi mới bàn chuyện nhà cửa thì muộn rồi. Con cũng sợ. Mấy người bạn thân bên cạnh con sau khi cưới, vì chuyện nhà cửa mà cãi nhau kịch liệt.”

“Cho nên cô muốn chốt luôn từ trước khi cưới.”

“Vâng.”

“Ý nghĩ này không sai.”

Con bé ngớ người.

Chắc là không ngờ tôi lại nói như vậy.

Tôi nói: “Cô muốn bảo đảm cho bản thân mình, không sai. Bố mẹ cô lo nghĩ cho cô, cũng không sai.”

“Vậy tại sao dì…”

“Sai ở chỗ các người đem cái cách bảo đảm cho bản thân mình, đặt trên sự mặc định là tôi bắt buộc phải giao nhà ra.”

Con bé không nói được gì.

Tôi chỉ xuống dưới chân mình.

“Đây là căn nhà duy nhất của tôi.”

“Con biết.”

“Lúc các người đòi tôi bán đi, đã bao giờ nghiêm túc suy nghĩ xem, nếu sau này chúng ta không thể sống chung, thì tôi phải làm sao chưa?”

Môi con bé mấp máy.

“Có thể thuê nhà.”

“Ai trả tiền thuê?”

“Bọn con.”

“Nếu sau này các cô chú có con cái, tiền trả góp mua nhà, tiền nuôi con, sinh hoạt phí đều đổ dồn lên đầu, liệu có thể mãi trả tiền cho tôi được không?”

Con bé im lặng.

“Cho dù có thể trả, tôi ngoài sáu mươi tuổi rồi phải chuyển nhà một lần, hơn bảy mươi tuổi chủ nhà không cho thuê nữa lại phải chuyển nhà lần nữa sao?”

Mặt Lâm Duyệt từ từ đỏ lên.

Tôi không tiếp tục ép nó.

Con bé im lặng rất lâu, đột nhiên nói: “Dì ơi, con xin lỗi.”

Tôi không nói “không sao”.

Có một số chuyện không phải chỉ cần một câu xin lỗi là sẽ không sao.

Tôi chỉ nói: “Tôi nghe rồi.”

Lúc nó về, đang đổi giày ở cửa.

Nó đột nhiên hỏi: “Hai chiếc vòng đó, thật sự là chú mua cho con dâu tương lai sao?”

“Ừ.”

“Sau này dì có cho con không?”

Nó hỏi xong tự mình thấy ngượng ngùng trước.

“Không phải con đòi, con chỉ là…”

“Tôi biết.”

Tôi nhìn con bé.

“Trước đây tôi nghĩ con trai kết hôn, tôi đưa đồ cho con dâu, đó gọi là tâm ý.”

“Bây giờ thì sao?”

“Bây giờ tôi nghĩ, tâm ý phải đợi cái tâm đến rồi mới cho được.”

Con bé gật gật đầu.

Không hỏi thêm nữa.

Hơn một tháng sau, chị Châu gặp tôi dưới lầu, thần thần bí bí hỏi: “Chuyện nhà cửa của con trai chị sao rồi?”

“Không đổi nữa.”

“Tiền đặt cọc thì sao?”

“Nghe nói lấy lại được một phần.”

Sau này Trần Hạo kể cho tôi trong điện thoại, nó và Lâm Duyệt đã đi đàm phán với chủ đầu tư vài lần.

Mười vạn tiền cọc cuối cùng bị trừ ba vạn, trả lại bảy vạn.

Về sau căn nhà đó rất nhanh lại có người nhận sang tay, chủ đầu tư cũng sẵn sàng thương lượng giải quyết.

Lúc Trần Hạo gọi điện nói cho tôi chuyện này, trong giọng điệu vẫn còn có chút may mắn.

“Dù sao cũng tốt hơn là mất trắng mười vạn.”

Tôi nói: “Ừ.”

Nó đợi một lúc.

“Mẹ, có phải mẹ đã sớm biết có thể đàm phán được không?”

“Không biết.”

“Vậy sao mẹ không cuống lên chút nào thế?”

“Cuống có ích gì?”

Nó cười một tiếng.

Rất gượng gạo.

“Trước đây chắc chắn là mẹ đã đi nhờ vả khắp nơi từ lâu rồi.”

“Nên con cũng nên tập thói quen đi.”

“Thói quen gì cơ?”

“Thói quen việc của mình tự mình làm.”

Nó im lặng vài giây.

“Mẹ, con biết rồi.”

Tôi không biết nó thực sự biết, hay là tạm thời biết.

Con người không phải cứ nhận một bài học là sẽ thay đổi hoàn toàn.

Tôi cũng vậy.

Thói quen đã hình thành mấy chục năm qua, không thể nào chỉ qua mười một ngày du lịch mà thay đổi sạch sẽ được.

Có một ngày siêu thị giảm giá trứng gà, tôi tiện tay lấy hai hộp.

Đi đến quầy thanh toán mới sực nhớ ra, Trần Hạo không ở đây.

Trước đây mỗi lần nó về, tôi luôn bắt nó mang đi một hộp.

Tôi đứng đó do dự một chút, rồi bỏ một hộp trở lại.

Lại qua vài ngày, tôi hầm sườn.

Lúc múc canh lại theo thói quen lấy ra ba cái bát.

Một cái của tôi, một cái trước đây của Trần Kiến Quốc, một cái của Trần Hạo.

Khi tay chạm đến cái bát thứ ba, tôi dừng lại.

Cuối cùng chỉ lấy một cái.

Sự thay đổi này rất nhỏ.

Nhỏ đến mức không ai biết.

Nhưng bản thân tôi biết.

Trước đây tôi luôn chờ đợi.

Đợi con trai cuối tuần về.

Đợi nó gọi điện.

Đợi nó có con.

Đợi một ngày nào đó nó cần đến tôi.

Cuộc sống của tôi giống như luôn để dành một chỗ trống cho một gia đình khác.

Bây giờ tôi bắt đầu từ từ thu lại vị trí đó.

Hai tháng sau, Trần Hạo và Lâm Duyệt lần đầu tiên cùng nhau về ăn cơm.

Lần này có gọi điện báo trước hai ngày.

Trần Hạo hỏi: “Mẹ, thứ Bảy mẹ có rảnh không?”

Tôi mở lịch trên điện thoại ra xem.

“Sáng không rảnh.”

Nó rõ ràng khựng lại một chút.

“Mẹ có việc à?”

“Đi học nhiếp ảnh với mấy bà chị Tôn.”

“Mẹ học cái này từ bao giờ thế?”

“Mới đăng ký.”

“Vậy tối thì sao?”

“Tối thì được.”

“Thế tối tụi con về.”

“Được.”

Chiều thứ Bảy, tôi học nhiếp ảnh xong về nhà.

Đi ngang qua chợ mua một con cá, một bó rau cải, và nửa cân sườn.

Không bày ra cả bàn đầy ắp như trước đây nữa.

Lâm Duyệt bước vào cửa nhìn thấy vòng tay bạc trên tay tôi, cười nói: “Dì ơi, cái này hợp với dì lắm.”

“Mua ở Vân Nam đấy.”

“Đẹp lắm ạ.”

Trần Hạo đi một vòng vào bếp.

“Chỉ có ba món thôi à?”

Tôi lườm nó một cái.

“Chê ít?”

“Không phải.”