“Chu ca, anh nghĩ sao?”

Đi được một đoạn khá lâu tôi mới hỏi.

“Anh tin lời Vương Phương không?”

“Hay cô ta chỉ vẽ bánh cho chúng ta?”

Lão Chu dừng lại, lấy bao thuốc ra.

Đây là lần đầu ông hút thuốc sau khi nghỉ việc.

Ông châm lửa, hút sâu một hơi rồi thở ra.

Khói thuốc bao quanh gương mặt bình tĩnh của ông.

“Giá cổ phiếu giảm ba phần trăm, bốc hơi sáu triệu.”

Ông không trả lời trực tiếp mà nhắc lại con số đó.

“Từ Nhiễm, cậu hiểu điều đó nghĩa là gì không?”

Tôi hơi ngẩn ra.

“Có nghĩa thị trường vốn không tin ban quản lý?”

“Không chỉ vậy.”

Lão Chu lắc đầu, ánh mắt sáng lên.

“Điều đó nghĩa là đội kỹ thuật tám người của chúng ta đã được thị trường định giá lại.”

“Trước đây chúng ta nghĩ mình là chi phí.”

“Là trung tâm tiêu tiền có thể bị tối ưu bất cứ lúc nào.”

“Nhưng bây giờ thị trường nói cho chúng ta biết.”

“Chúng ta không phải chi phí.”

“Chúng ta là tài sản.”

“Là tài sản cốt lõi của công ty.”

“Chúng ta rời đi khiến giá trị công ty bốc hơi sáu triệu.”

“Chúng ta quay lại ký hợp đồng tám triệu giúp ổn định cổ phiếu.”

“Chỉ trong bốn ngày.”

“Chúng ta tạo ra hơn mười bốn triệu giá trị cho công ty.”

Lời của lão Chu như tia chớp xé toang sương mù trong đầu tôi.

Chúng tôi luôn quen dùng lương và thưởng để đánh giá giá trị bản thân.

Tưởng rằng lương năm năm trăm nghìn hay một triệu đã là đỉnh cao.

Nhưng chúng tôi quên mất.

Thứ chúng tôi tạo ra — hệ thống Thiên Khung — chứa đựng giá trị thương mại hàng trăm triệu.

Chúng tôi là người tạo ra giá trị.

Giá trị của chúng tôi không nên chỉ do ông chủ định nghĩa bằng bảng lương.

Mà phải do thị trường quyết định.

“Vì vậy lời Vương Phương có thật hay không không quan trọng nữa.”

Lão Chu dập tàn thuốc.

“Quan trọng là cô ta khiến chúng ta nhận ra mình là ai.”

“Trong tay chúng ta không chỉ có hợp đồng kỹ thuật.”

“Mà là một lá bài có thể thay đổi cục diện quyền lực của cả công ty.”

Tôi hiểu rồi.

Tầm nhìn của chúng tôi trước giờ vẫn quá nhỏ.

Chúng tôi còn bận suy nghĩ đúng sai và thù hận.

Còn những người ở tầng cao chỉ nhìn thấy giá trị và rủi ro.

Bây giờ chúng tôi chính là tài sản đáng đầu tư nhất trong mắt họ.

“Vậy chúng ta nên làm gì tiếp theo?”

Giọng tôi run lên vì phấn khích.

Một tham vọng chưa từng có bắt đầu nảy sinh.

Lão Chu quay lại nhìn tôi và cười.

Nụ cười tự tin, bình tĩnh, đầy tính toán.

“Còn nhớ báo cáo phân tích đóng góp mà tôi cho cậu xem không?”

“Tất nhiên.”

“Bảo vật trấn sơn của chúng ta.”

“Không.”

“Nó không nên chỉ là vũ khí uy hiếp.”

Mắt lão Chu lóe sáng.

“Nó phải trở thành sản phẩm đầu tiên của chúng ta.”

“Chúng ta sẽ biến nó thành một mô hình đánh giá giá trị kỹ thuật.”

“Một mô hình dùng dữ liệu lạnh lùng nhất để lượng hóa giá trị của kỹ sư.”

“Cũng lượng hóa giá trị âm của những quản lý như Trương Dương.”

“Chúng ta sẽ xây dựng một hệ thống diễn ngôn mới cho giới kỹ thuật.”

“Ở đó không phải ai làm PPT đẹp là người có công.”

“Mà là ai viết code hiệu quả nhất.”

“Ai thiết kế kiến trúc ổn định nhất.”

“Ai tạo ra giá trị lớn nhất.”

“Người đó mới là anh hùng.”

Máu tôi sôi lên.

Đây không còn là trả thù nữa.

Đây là đòn đánh vượt cấp.

Một kế hoạch thay đổi luật chơi của cả ngành.

Chúng tôi sẽ không chờ người khác đánh giá mình nữa.

Chúng tôi sẽ tự định nghĩa giá trị.

“Đi thôi.”

Lão Chu vỗ vai tôi.

“Về studio.”

“Chúng ta còn rất nhiều việc phải làm.”

“Chúng ta không chỉ làm tư vấn kỹ thuật.”

“Mà còn phải trở thành người kiến tạo trật tự mới.”

Tôi gật mạnh.

Chúng tôi sánh vai đi về phía studio.

Sau lưng là ánh hoàng hôn đang tắt dần.

Trước mắt là một thế giới mới sắp được viết lại.

Ngày hôm đó.

Chúng tôi hoàn thành việc định giá lại chính mình.

Và tìm thấy sứ mệnh thật sự của Thiên Khung Studio.

19

Khi chúng tôi trở về studio, trời đã tối hẳn.

Nhưng trong lòng mỗi người lại sáng hơn cả mặt trời giữa trưa.

Tôi gọi tất cả mọi người vào phòng họp.

Lý Khải và mấy người kia còn tưởng tôi muốn bàn chuyện tiệc mừng tối nay.

Ai nấy đều cười rất thoải mái.

“Mọi người.”

Tôi đứng trước bảng trắng, vẻ mặt nghiêm túc.

“Tôi tuyên bố, tiệc mừng tối nay… hủy.”

“Hả?”

Mặt Lý Khải lập tức xị xuống.

“Không phải chứ chị Nhiễm, việc xong rồi mà vẫn tăng ca à?”

“Đúng đó, khách sạn năm sao đâu rồi?”

Mọi người bắt đầu than thở.

Tôi nhìn họ rồi cười.

“Không phải hủy, mà là nâng cấp.”

“Chờ chúng ta làm xong việc quan trọng hơn.”

“Tôi sẽ mời mọi người sang châu Âu mở tiệc mừng.”

Cả phòng họp lập tức im phăng phắc.

Ai nấy đều bị câu nói của tôi làm cho choáng váng.

Tiệc mừng ở châu Âu?

Khái niệm đó quá xa vời.

“Chị Nhiễm… chị không đùa chứ?” Tiểu Vương lắp bắp.

“Tôi trông giống đang đùa à?”

Tôi nghiêm mặt lại.

“Bây giờ tôi sẽ công bố dự án R&D nội bộ đầu tiên của studio Thiên Khung.”

Tôi quay người cầm bút viết lên bảng.

“Mô hình lượng hóa giá trị đội ngũ kỹ thuật.”

Bên dưới tôi viết thêm một dòng.

“Mật danh: Prometheus.”

Mọi người nhìn dòng chữ đó, vẻ mặt đầy hoang mang.

Chỉ có lão Chu ngồi dựa ghế, nở nụ cười hiểu ý.

Tôi kể lại toàn bộ cuộc nói chuyện với Vương Phương trong quán trà.

Tôi nói cho họ biết thị trường vốn đã định giá chúng tôi như thế nào.

Tôi nói cho họ biết thứ chúng tôi nắm trong tay không chỉ là kỹ thuật.

Mà là quyền định nghĩa giá trị.

Tôi nói rằng chúng tôi sẽ tạo ra một sản phẩm, một tiêu chuẩn mới.

Một thứ có thể lật đổ quy tắc cũ trong ngành — nơi người ngoài chỉ đạo người trong.

Phòng họp im lặng như chết.

Tôi nghe thấy nhịp thở của mọi người ngày càng nặng.

Ánh mắt họ từ hoang mang chuyển thành kinh ngạc.

Rồi trở thành cuồng nhiệt.

Một loại lý tưởng và niềm kiêu hãnh của dân kỹ thuật, bị kìm nén quá lâu, bùng cháy.

“Đệt!”

Lý Khải đập mạnh vào đùi, bật dậy khỏi ghế.

Trong mắt anh lóe lên ánh sáng chưa từng có.

“Tôi hiểu rồi! Tôi hiểu hoàn toàn rồi!”

“Chúng ta không chỉ đòi lại công bằng!”

“Chúng ta đang xây dựng trật tự mới!”

“Chúng ta phải khiến những kẻ như Trương Dương không còn chỗ trốn trước dữ liệu của chúng ta!”

“Chúng ta phải để mọi lập trình viên âm thầm làm việc được nhìn thấy và tôn trọng!”

Giọng anh run lên vì kích động.

Những lời đó cũng là tiếng lòng của tất cả chúng tôi.

“Đúng!”

“Việc này làm được!”

“Ý nghĩa hơn kiếm tám triệu hay mười triệu nhiều!”

“Tính tôi một phần! Cả đời tôi chỉ muốn làm một việc ngầu như vậy!”

Trong chớp mắt, cảm xúc của mọi người bùng nổ.

Vừa nãy còn nghĩ đến tiệc mừng.

Giờ ai cũng muốn lập tức bắt tay vào dự án.

Tôi nhìn họ rồi nhìn sang lão Chu.

Chúng tôi mỉm cười với nhau.

Linh hồn của đội ngũ này cuối cùng cũng thật sự kết lại.

________________________________________

Hai tuần tiếp theo.

Studio của chúng tôi bước vào trạng thái làm việc gần như điên cuồng.

Công việc bảo trì hệ thống cho Lưu tổng được giao cho hai người luân phiên xử lý.

Những người còn lại, bao gồm cả tôi và lão Chu, dồn toàn bộ sức lực vào Prometheus.

Đây không còn là một dự án phần mềm bình thường.

Nó giống như một đề tài nghiên cứu liên ngành phức tạp.

Lão Chu với vai trò kiến trúc sư trưởng đã thể hiện tài năng kỹ thuật gần như quái vật của mình.

Ông không chỉ viết code.

Ông đang xây dựng một hệ triết học về giá trị.

Ông chia mức đóng góp của dự án thành hàng chục chiều khác nhau.

Số dòng code hiệu quả.

Độ phức tạp code.

Tỷ lệ tái sử dụng.

Thời gian phản hồi sửa BUG.

Tỷ lệ đóng góp cải thiện hiệu năng hệ thống…

Mỗi chiều đều có thuật toán tính trọng số riêng.

Ông còn đưa ra khái niệm “giá trị âm.”

Ví dụ:

Một lần rollback thất bại gây sự cố hệ thống.

Một tính năng vô dụng do hiểu sai yêu cầu.

Một cuộc họp hơn tám người nhưng không có kết quả.

Tất cả đều được mô hình chuyển thành những con số giá trị âm màu đỏ.

Chúng tôi hoàn toàn bị thuyết phục bởi ý tưởng của lão Chu.

Giống như những học trò, chúng tôi vây quanh ông.

Học hỏi.

Thảo luận.

Rồi biến ý tưởng thành từng dòng code vững chắc.

Còn tôi phụ trách phần vỏ sản phẩm.

Tôi tự xem mình là product manager đầu tiên của Prometheus.

Tôi thiết kế giao diện, logic tương tác, và hệ thống trực quan hóa dữ liệu.

Tôi muốn khi sản phẩm hoàn thiện,

nó không chỉ là một đống số liệu lạnh lẽo.

Mà là một bản kiểm tra sức khỏe giá trị đội ngũ,

mà ngay cả một CEO không biết kỹ thuật cũng có thể hiểu ngay.

________________________________________

Hai tuần sau.

Một đêm khuya.

Phiên bản Beta đầu tiên của Prometheus cuối cùng cũng biên dịch thành công.

Chúng tôi không kiểm thử phức tạp.

Việc đầu tiên chúng tôi làm là nhập toàn bộ dữ liệu dự án Thiên Khung vào hệ thống.

Bao gồm:

log commit code

log quản lý dự án

email

và cả lịch sử chat.

Dữ liệu bắt đầu chạy trong hệ thống.

Mọi người nín thở đứng trước màn chiếu.

Vài phút sau.

Kết quả xuất hiện.

Bản “Báo cáo phân tích đóng góp dự án Thiên Khung” hiện ra với hiệu ứng trực quan cực mạnh.

Cả studio lặng như tờ.

Chúng tôi thấy:

Đường giá trị của tám người phòng kỹ thuật giống tám ngọn núi dựng đứng lên trời.

Ở đỉnh cao nhất là lão Chu.

Một mình ông đóng góp 40% giá trị dự án.

Tiếp theo là tôi với 15%.

Sau đó là Lý Khải và những người khác.

Mỗi ngọn núi được tạo thành từ hàng nghìn điểm dữ liệu.

Mỗi commit lúc nửa đêm.

Mỗi lần sửa lỗi khẩn cấp.

Mỗi lần tối ưu kiến trúc.

Tất cả đều biến thành những điểm sáng trên đồ thị.

Còn phía dưới những ngọn núi ấy…

Là một vực sâu màu đỏ.

Đó là đường giá trị âm của Trương Dương.

Mô hình tính ra rằng trong toàn bộ chu kỳ dự án,

anh ta tạo ra âm 13,5 triệu giá trị dự án.

Những cuộc họp vô nghĩa.

Những chỉ đạo sai.

Những can thiệp của người ngoài ngành.

Trực tiếp hoặc gián tiếp khiến chúng tôi lãng phí hơn 2000 giờ làm việc.

Và gây ra 3 lần làm lại dự án lớn.

Bản báo cáo này không còn là báo cáo nữa.

Nó là một bản án không thể chối cãi.

Lão Chu nhìn màn hình rồi khẽ thở ra.

Ông quay lại nhìn chúng tôi.

“Mọi người.”

“Sản phẩm đầu tiên của chúng ta…”

“đã ra đời.”

“Bây giờ.”

“Đã đến lúc để thế giới nghe thấy tiếng nói của chúng ta.”