Đến tối, tám trong số mười một hộ đã thanh toán đủ.
Còn ba hộ chưa có động tĩnh.
Một trong số đó là nhà thím Trương tầng bảy.
Hôm sau, thím gặp tôi dưới sân.
“Tiểu Cố, chuyện tiền còn thiếu của nhà thím…”
“Một nghìn hai trăm tệ.”
“Thím biết. Nhưng tháng trước chồng thím vừa nhập viện, trong nhà hơi khó khăn. Có thể cho thím thêm hai tháng không?”
“Được. Thím nhắn lại thời gian dự kiến để bên cháu ghi nhận.”
“Cảm ơn cháu.”
Thím do dự một lúc.
“Tiểu Cố, đầu gối mẹ cháu thế nào rồi?”
“Chưa cần mổ. Bác sĩ cho điều trị bảo tồn.”
“Thế thì tốt.”
Thím ngập ngừng rồi nói tiếp:
“Chuyện trước kia… thím có lỗi với mẹ cháu. Lần đó ở trong thang, thím giúp chị Vương tắt nút tầng sáu. Thím không nên làm như vậy.”
Tôi nhìn thím.
“Thím Trương, tại sao hôm ấy thím giúp chị ta?”
Thím xoa hai tay vào nhau.
“Trước kia chị ấy từng giúp nhà thím xin được một chỗ đỗ xe. Thím nghĩ mình nợ ơn. Chị ấy bảo bấm giúp một cái, thím chẳng suy nghĩ đã làm.”
“Chỉ vì một chỗ đỗ xe mà thím đối xử với mẹ cháu như vậy sao?”
Mặt thím đỏ bừng.
“Thím biết mình sai.”
“Thím biết là được. Nhưng nếu muốn xin lỗi, thím nên nói trực tiếp với mẹ cháu.”
Tôi bước đi.
Mấy ngày tiếp theo, không khí trong tòa nhà thay đổi.
Không phải tốt lên hẳn, mà chuyển sang một kiểu khác.
Ngày trước mọi người giả vờ không nhìn thấy mẹ. Bây giờ ai cũng ân cần quá mức.
Gặp mẹ là cười, là chào hỏi, tranh nhau bấm thang máy giúp bà.
Mẹ nói:
“Còn khách sáo hơn hồi bố con sống.”
“Mẹ không quen à?”
“Không phải không quen. Mà là giả.”
Bà đặt túi rau lên bàn bếp.
“Lúc bố con còn sống, họ khách sáo thật. Bố con giúp sửa thứ này thứ kia, họ mời ông ấy cốc rượu, bữa cơm. Còn bây giờ, họ khách sáo vì sợ con.”
“Sợ còn hơn là bắt nạt mẹ.”
Mẹ không đáp.
Bà quay lưng xào rau, tiếng xẻng chạm đáy chảo lanh canh.
Một lát sau, bà hỏi:
“Con còn định ở nhà bao lâu?”
“Xử lý xong mọi việc rồi đi.”
“Giờ xong chưa?”
Tôi nghĩ ngợi.
“Cũng gần xong rồi.”
“Thế con về chỗ làm đi. Mẹ ổn rồi.”
“Để mẹ một mình ở đây con không yên tâm.”
Mẹ tắt bếp, quay lại.
“Sau khi bố mất, mẹ đã sống một mình suốt hai năm. Những lúc con không ở nhà, mẹ vẫn lo liệu được.”
“Nhưng đầu gối của mẹ…”
“Đầu gối có thuốc, đi lại có thang máy. Chuyện bồi thường cũng có giấy tờ rồi. Vả lại cái USB của con còn có tác dụng hơn cả con ngồi canh ở đây.”
Nói xong, mẹ tự bật cười.
Đã lâu lắm rồi tôi mới thấy bà cười như vậy.
CHƯƠNG 10
Tối trước ngày rời nhà, tôi thu dọn hành lý.
Rồi lại mở tủ của bố.
Chiếc hộp bánh trung thu bằng thiếc vẫn nằm ở ngăn dưới cùng.
Tôi mang ra, ngồi xuống mép giường, mở nắp.
Biên lai ở trên, lá thư tay ở dưới.
Những thứ ấy tôi đều đã xem.
Nhưng lần này, tôi đổ hết đồ trong hộp ra.
Bên dưới còn mấy thứ khác.
Một tấm ảnh.
Đó là ảnh chụp ngày thang máy hoàn thành.
Bố đứng trước cửa thang, bên cạnh là ông Chu. Phía sau là một hàng xóm đứng thành dãy. Chị Vương cũng có mặt, đứng ở hàng thứ hai, cười rất tươi.
Mẹ đứng bên trái bố, một tay khoác lên cánh tay ông.
Sau ảnh có dòng chữ của bố:
“Ngày 8 tháng 10 năm 2021, thang máy khánh thành.”
Khánh thành.
Bố dùng đúng từ ấy.
Chỉ là lắp một chiếc thang máy, vậy mà ông viết như thể vừa xây xong cả một tòa nhà.
Dưới tấm ảnh là một phong bì chưa dán kín.
Trong đó có một cuốn sổ tiết kiệm và một tờ giấy.
Sổ đứng tên bố. Tôi không xem số dư.
Tờ giấy viết vài dòng:
“Tiền trong sổ này là lương hưu tôi dành dụm. Lắp thang hết hơn hai trăm nghìn, còn lại chẳng bao nhiêu. Để dành cho mẹ con bé khám bệnh sau này. Đừng nói bà ấy biết chuyện cuốn sổ, không bà ấy lại cằn nhằn tôi tiêu tiền lung tung.”
Bên dưới là một đoạn khác:
“Nếu sau này bà ấy thật sự không sống nổi ở đây nữa, cứ bán căn hộ tầng sáu, chuyển đến gần con gái. Tiền lắp thang coi như tôi làm việc tốt, không đòi nữa. Người còn thì tiền mới có ý nghĩa.”
Dòng cuối dùng màu mực khác, có lẽ viết sau một thời gian:
“Nhưng nếu bà ấy vẫn muốn ở lại, con nhớ để mắt giúp bố. Người trong tòa này có người tốt, kẻ xấu. Lúc vui thì ăn uống với nhau, lúc trở mặt chẳng ai nhận ai. Mẹ con mềm lòng, không thích tranh giành. Con nhớ đứng ra bảo vệ mẹ.”
Tôi đọc tờ giấy ba lần.
Rồi gấp lại, cho vào phong bì, đặt về trong hộp thiếc.
Đậy nắp, cất xuống ngăn tủ cuối cùng.
Lúc đóng tủ, tay tôi nấn ná trên núm cửa.
Ngoài phòng khách vang tiếng tivi. Mẹ đang xem chương trình sức khỏe bà vẫn xem mỗi ngày.
Tôi đi ra, ngồi xuống cạnh sofa.
Mẹ nhìn tôi.
“Xếp đồ xong rồi à?”
“Vâng.”
“Mai xe mấy giờ?”
“Mười giờ.”
“Để mẹ luộc ít trứng cho mang theo.”
“Không cần đâu mẹ.”
“Giữa đường đói thì sao?”
“Thật sự không cần mà.”
Mẹ không nói thêm, chuyển kênh.
Tivi đang phát chương trình cải tạo nhà cũ, nói về chuyện lắp thang máy cho chung cư lâu năm.
Mẹ nhìn hai giây rồi đổi kênh.
Tôi nhìn bàn tay cầm điều khiển của bà.
Da mu bàn tay mỏng, gân xanh nổi rõ. Móng tay cắt ngắn, trong kẽ vẫn còn dấu vỏ tỏi.
“Mẹ.”
“Ừ?”
“Trong hộp sắt của bố có một cuốn sổ tiết kiệm.”
Tay mẹ ngừng bấm điều khiển.
“Con xem cả rồi à?”
“Vâng.”