Bùi Hành Chu ngồi xổm xuống trước mặt bà, dáng vẻ ngửa đầu lên, giống hệt như đứa trẻ gây họa rồi nghe quở trách ngày bé.
“Hồi nhỏ con ngã ngựa, người luôn xem vết thương cho con trước, đợi vết thương lành rồi mới dạy con lên ngựa tiếp. Bây giờ đến lượt người bước về phía trước, cũng đừng tự gánh lấy hết thảy mọi rắc rối thay chúng con.”
Ta đưa khăn tay cho bà, lần này bà đưa tay ra nhận lấy.
Trở về phủ, ta mới hỏi: “Người còn muốn gặp Hàn Tri Xuyên nữa không?”
Bà suy nghĩ rất lâu, khẽ đáp: “Muốn.”
Giọng nói tuy nhẹ, nhưng ý tứ lại rất rõ ràng.
Ta đặt giấy bút trước mặt bà: “Vậy thì tự mình hẹn ông ấy. Ngày giờ, địa điểm và lời muốn nói, tất cả đều do người tự định đoạt.”
Bà nắm chặt cán bút, ngón tay còn dùng sức mạnh hơn cả ngày học lại cách giương cung.
Ta không nghĩ cách diễn đạt thay bà, chỉ ngồi khâu chiếc túi thơm của mình ở một bên.
Gần nửa canh giờ, bà mới chịu đặt bút xuống.
Trong thư chỉ hẹn Hàn Tri Xuyên ngày mốt gặp nhau dưới gốc mai ở thư viện, mong được cùng cố nhân hàn huyên chuyện cũ.
Chữ ký đề ba chữ Thẩm Chiếu Vãn.
11.
Hàn Tri Xuyên hồi âm ba ngày sau đó, nói rằng ông bằng lòng đến, cũng ghi địa chỉ sau khi về kinh ở cuối thư.
Mẹ chồng cầm lá thư hỏi ta: “Ông ấy chỉ nhắc đến thư viện, có phải là không muốn nhắc lại chuyện cũ nữa không?”
Ta nói: “Chỉ dựa vào một bức thư mà đoán lòng người, có thể tự biên tự diễn ra mấy chục loại đắng cay. Đợi ông ấy đến, người tự mình xem.”
Sau khi Hàn Tri Xuyên đến thư viện, đầu tiên là dạy các cô nương nhận biết dư đồ, sau đó giảng về thủy lợi và thương lộ mà ông từng thấy khi làm quan ngoài nhậm.
Ông chưa bao giờ mượn danh nghĩa giảng bài để vây quanh mẹ chồng, cũng không lấy tình xưa ra bức bách bà phải đáp lại.
Một tháng sau, ông mới hỏi lúc thư viện đóng cửa: “Chiếu Vãn, ngày mai ta có thể mời nàng đi uống một chung trà không?”
Chương 7
Mẹ chồng nhận lời mời, đồng thời giải thích rằng sau giờ ngọ còn phải về đối chiếu sổ sách tu sửa.
Ông cười nói: “Vậy thì chỉ uống một chung, không làm chậm trễ nàng.”
Hai người đi uống trà vài lần, lại cùng nhau ra ngoại thành viếng thăm bia mộ của thư viện cũ để lại.
Đầu mùa hạ, Hàn Tri Xuyên lên cửa, trịnh trọng đề cập chuyện kết thân.
Mẹ chồng gọi ta đến vào tối hôm đó, thiếp cầu thân trong tay đã bị bà lật qua lật lại đến mức sờn cả mép.
Bà chỉ vào phần cuối của bức thư hồi âm, nhỏ giọng hỏi: “Ông ấy còn nói… nếu ta nguyện ý, có thể đến xem những cuốn sách cũ mà ông ấy thu thập nhiều năm nay. Nếu ta nhận lời chuyện hôn sự này, có phải là quá nhanh không?”
Ta đè tấm thiệp xuống bàn, nói rằng nếu thấy nhanh thì cứ xem xét thêm, không cần vì đã lỡ mất hai mươi mấy năm mà phải vội vàng bù đắp cả hai mươi năm vào trong một tháng.
Bà gật đầu: “Ta cũng nghĩ như vậy.”
Ta lại hỏi: “Người đã điều tra gia cảnh, nợ nần, thân quyến và thanh danh làm quan của ông ấy trong những năm nay chưa?”
Bà sững người, sau đó bật cười: “Cái bộ dạng lúc con điều tra Hành Chu, nay đến lượt ta rồi.”
Ta nói: “Tình cũ là tình cũ, còn sống qua ngày là sống qua ngày.”
Mẹ chồng quả nhiên nhờ người đáng tin cậy điều tra ròng rã suốt hai tháng.
Hàn Tri Xuyên có một căn nhà cũ, hai mảnh ruộng bạc màu, không hề nợ nần bên ngoài. Cháu gái do thê tử đã khuất để lại cũng sớm đã đi lấy chồng, trong nhà cũng chẳng cần bà phải tiếp quản đống sổ nợ nát nào.
Nhưng họ không phải chuyện gì cũng tương hợp.
Ban đầu Hàn Tri Xuyên chủ trương thư viện chỉ nhận bé gái từ mười tuổi trở lên, nói rằng tuổi quá nhỏ, đường xa không an toàn.
Mẹ chồng lại kiên quyết giữ lại một lớp vỡ lòng cho các bé gái ở vùng ngoại ô lân cận.
Hàn Tri Xuyên nhíu mày nói: “Sư phó vốn dĩ đã không đủ, mở thêm lớp vỡ lòng, các tiên sinh sẽ không kham nổi.”
Mẹ chồng cãi lại: “Không kham nổi thì chia giờ giảng dạy. Không thể vì khó làm, mà vội đóng cửa không nhận những đứa trẻ nhỏ tuổi nhất.”
Hai người tranh cãi ròng rã suốt một ngày, tan rã trong không vui.
Ta hỏi bà: “Bây giờ người còn thấy ông ấy chỗ nào cũng tốt không?”
Bà bực dọc nói: “Ai nói ông ấy chỗ nào cũng tốt? Lúc trẻ đã thích nhận lý lẽ cứng nhắc, già rồi lại càng thêm nghiêm trọng.”
Ngày hôm sau, Hàn Tri Xuyên gửi đến một bảng thời khóa biểu đã được sửa đổi, sắp xếp lớp vỡ lòng vào buổi sáng, lại bổ sung thêm lịch trực ban đưa đón.
Ông viết ở phần cuối: “Ta vẫn lo lắng về nhân thủ, nhưng những lo ngại của nàng cũng có lý. Cứ thử nghiệm ba tháng trước, sau đó tùy theo tình hình thực tế mà điều chỉnh lại.”
Mẹ chồng xem xong, cuối cùng cũng viết ra những điều kiện của riêng mình trên thiếp cầu thân.
Bà viết rất chậm, mỗi khi viết xuống một điều, lại dừng lại để suy nghĩ xem điều đó sẽ làm thay đổi sinh hoạt thường nhật như thế nào. Sự náo nhiệt đến muộn không khó để giải quyết, bà càng quan tâm hơn đến việc liệu những ngày tháng sau này có chịu nổi những va chạm khi ăn cơm, tính toán sổ sách và bất đồng ý kiến hay không.
12.
Tin tức truyền ra, mấy vị trưởng bối trong tộc quả nhiên kéo đến cửa ngăn cản.
