Cô ấy nói mình bị một trung tâm đào tạo lừa mất phí đăng ký khóa học, khóc đến mức đôi mắt đỏ hoe.
Một đồng nghiệp nhỏ giọng thở dài:
“Sao giới trẻ bây giờ dễ bị lừa thế nhỉ?”
Cô gái càng cúi gằm mặt xuống.
Tôi đưa khăn giấy cho cô ấy.
“Em đừng vội. Trước hết cứ lấy lịch sử thanh toán và hợp đồng ra đây. Chị sẽ giúp em liên hệ với cơ quan quản lý thị trường và bộ phận trợ giúp pháp lý.”
Cô gái ngẩng đầu nhìn tôi, ánh mắt đầy hoang mang.
“Chị ơi, có phải em ngốc lắm không?”
Cổ họng tôi bất chợt nghẹn lại.
Tôi nói:
“Không phải. Người sai là kẻ đã lừa em. Sau này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ các bước cần kiểm tra, rồi em cũng sẽ học được cách tự bảo vệ bản thân.”
Nước mắt cô gái lại rơi.
Trong khoảnh khắc ấy, tôi như nhìn thấy chính mình của rất nhiều năm về trước.
Tan làm, Chu Kỳ Niên đến đón tôi.
Cậu ấy đứng dưới ánh đèn đường, trong tay cầm hai cốc sữa đậu nành.
“Hôm nay mọi chuyện thuận lợi chứ?”
“Khá thuận lợi.”
“Vậy đi ăn nhé?”
“Được.”
Khi đi đến ngã tư, điện thoại tôi đột nhiên hiện lên một tin nhắn từ số lạ.
“Nguyễn Tuế Ninh, tôi là Kiều Mạn.”
Tôi dừng bước.
Chu Kỳ Niên quay sang nhìn.
Những tin nhắn tiếp tục hiện lên.
“Bây giờ tôi sống chẳng tốt đẹp gì. Gia đình ép tôi đi xem mắt, họ hàng đều biết chuyện tôi bị kỷ luật. Tôi thừa nhận trước kia mình ghen tị với cậu, nhưng chẳng phải cậu đã trả thù đủ rồi sao?”
Tin nhắn thứ hai.
“Thẩm Nghiễn Bạch cũng bị hủy hoại rồi. Mẹ anh ấy ngày nào cũng mắng tôi là hồ ly tinh. Bây giờ cậu hài lòng chưa?”
Tin nhắn thứ ba.
“Nếu cậu chịu viết một bản xác nhận tha thứ, có lẽ tôi vẫn có thể xin giảm nhẹ ảnh hưởng của việc kỷ luật. Nể tình chúng ta từng làm bạn suốt bốn năm, giúp tôi lần cuối đi.”
Tôi nhìn màn hình vài giây, sau đó trả lời:
“Nếu cần giúp đỡ, cậu có thể tìm luật sư. Đừng tìm đến người bị cậu hại.”
Gửi tin nhắn.
Chặn số.
Chu Kỳ Niên không hỏi nội dung, chỉ đưa cốc sữa đậu nành cho tôi.
“Còn ấm đấy.”
Tôi nhận lấy.
“Cảm ơn.”
Khi đi qua vạch sang đường, màn hình lớn phía đối diện đang phát video tuyên truyền phòng chống lừa đảo.
“Không dễ dàng tin tưởng các cuộc gọi từ người lạ. Không tùy tiện giao giấy tờ tùy thân cho người khác.”
Tôi chợt bật cười.
Chu Kỳ Niên hỏi:
“Cười gì thế?”
“Tự nhiên nhớ đến trước kia có người từng nói muốn dạy tôi bài học thứ nhất, bài học thứ hai.”
“Vậy bây giờ thì sao?”
Đèn xanh chỉ còn mười giây.
Dòng người tiếp tục tiến về phía trước.
Tôi siết cốc sữa đậu nành trong tay, bước chân không hề dừng lại.
“Bây giờ, tôi tự làm thầy của chính mình.”
Một năm sau, với tư cách đại diện cho những cán bộ mới được tuyển dụng, tôi phát biểu tại hội nghị tuyên truyền phòng chống lừa đảo của quận.
Bên dưới hội trường có rất nhiều cán bộ cộng đồng dân cư, cùng các tình nguyện viên đến từ trường học.
Trang cuối cùng của bài phát biểu đã được tôi sửa đi sửa lại rất nhiều lần.
Trước khi bước lên sân khấu, Chu Kỳ Niên gửi tin nhắn:
“Đừng căng thẳng. Cậu chỉ cần kể câu chuyện của chính mình là được.”
Tôi bước đến trước micro.
Dưới khán đài, có người giơ điện thoại lên chụp ảnh.
Ánh đèn hơi chói mắt.
Nhưng lần này, tôi không còn né tránh.
“Xin chào tất cả mọi người, tôi tên là Nguyễn Tuế Ninh.”
“Tôi từng là một người rất dễ bị lừa.”
Cả hội trường dần yên lặng.
“Trong suốt một thời gian dài, tôi luôn cho rằng mình bị lừa vì quá lương thiện, quá ngây thơ. Nhưng sau này, tôi đã hiểu ra một điều.”
“Một người có thể lương thiện, nhưng không được trao quyền phán đoán của mình cho người khác. Một người có thể tin tưởng, nhưng không được để lòng tin thay thế cho các nguyên tắc và quy định.”
“Giấy tờ phải do chính mình bảo quản. Lựa chọn phải do chính mình chịu trách nhiệm. Ranh giới của bản thân phải do chính mình bảo vệ.”
“Và những kẻ lợi dụng lòng tin để làm tổn thương người khác, nhất định phải trả giá cho hành vi của mình.”