“Ông chủ Phương ở tỉnh thành còn phải bán hàng, ông ấy cũng không thể cả ngày chỉ nghe điện thoại của làng chúng ta.”
Tài xế đứng bên cạnh giục:
“Rốt cuộc có chất hàng nữa không? Chiều tôi còn một chuyến.”
Cuối cùng, ngay cả Phương Hồng Sinh cũng chịu thua.
Hôm ông ta tới tìm tôi, tôi vừa về nhà ở Thanh Thạch Câu lấy đồ.
Câu đầu tiên ông ta nói khi bước vào là:
“Lão Chu, hôm nay tôi không vòng vo. Số đào còn lại năm nay ở Thanh Thạch Câu, anh quản giúp tôi.”
Tôi nhìn ông ta.
“Năm nay không nhận.”
Ông ta nói:
“Trước đây anh lấy ba xu một cân, bây giờ tôi cho anh một hào. Một hào không ít đâu. Tôi cũng không bắt anh giúp không công.”
Tôi nói:
“Ông chủ Phương, tôi biết một hào không ít. Nhưng năm nay Thập Lý Loan đã để tôi nhận việc rồi thì tôi phải làm hết mùa này cho họ trước.”
Ông ta nói:
“Anh làm hai bên cùng lúc không được sao?”
“Bây giờ không được. Thập Lý Loan vừa mới ổn định. Hôm nay tôi hứa với mấy hộ này, ngày mai hứa với mấy hộ kia, bây giờ tôi đột nhiên rút đi thì họ phải làm sao?”
“Thanh Thạch Câu là làm được nửa chừng rồi mới tìm tôi. Còn Thập Lý Loan là từ lúc chẳng có ai quản họ đã làm cùng tôi.”
“Tôi không thể vì bây giờ ông trả nhiều hơn mà vứt bỏ bên đó.”
Phương Hồng Sinh nhìn tôi hồi lâu không nói gì.
Cuối cùng ông ta cười khổ.
“Tính anh vẫn chẳng thay đổi.”
“Chuyện đã nhận lời người ta thì phải làm cho xong.”
Ông ta thở dài.
“Lão Chu, lần này coi như tôi nhìn nhầm.”
“Trước đây tôi gọi cho anh một cuộc, nói ngày hôm sau cần hai xe. Ngày hôm sau tôi vào làng, xe vừa đỗ xuống là đào đã ở đó chờ sẵn. Chất xong hàng, trả tiền rồi đi.”
“Tôi thật sự tưởng thu đào chỉ đơn giản thế thôi.”
“Đến khi tự làm một lần tôi mới biết, trước đây không phải ít chuyện, mà là anh đã giải quyết hết những chuyện phiền phức trước khi chúng kịp xuất hiện trước mặt tôi.”
Tôi không đáp lại.
Mười năm rồi.
Có những chuyện, nói ra được là nhẹ lòng.
Đúng lúc đó, ông chủ Cao cũng tới.
Ông ấy từ phía Thập Lý Loan sang, nghe nói tôi về làng nên tiện đường ghé vào.
“Lão Chu, hôm nay anh thật sự ở nhà à?”
Thấy Phương Hồng Sinh cũng ở đó, ông ấy cười.
“Ông chủ Phương cũng ở đây.”
Sắc mặt Phương Hồng Sinh không được tốt lắm.
Ông chủ Cao không để ý tới ông ta, nói với tôi:
“Lô hàng tiếp theo bên tôi không gấp. Tôi qua đây trước chủ yếu muốn nói với anh một chuyện.”
“Chuyện gì?”
“Năm sau anh vẫn làm đào chứ?”
Tôi nói:
“Chắc là vẫn làm.”
“Thế năm sau anh làm ở đâu?”
Tôi sững người.
Ông ấy nói tiếp:
“Anh ở đâu thì tôi lấy hàng ở đó.”
Tôi cười.
“Ông còn chẳng hỏi là chỗ nào sao?”
Ông chủ Cao nói:
“Địa phương là địa phương, con người là con người.”
“Tôi hợp tác với anh bao nhiêu năm, tôi biết hàng anh giao cho tôi là loại hàng thế nào, cũng biết anh nói ngày nào có hàng thì ngày đó chắc chắn có.”
“Thập Lý Loan mà anh còn làm được thì đổi sang nơi khác, tôi vẫn đi theo anh.”
Phương Hồng Sinh đứng bên cạnh, không nói một câu.
Khoảnh khắc ấy, tôi bỗng cảm thấy mười năm qua không hề uổng phí.
Mùa đào năm đó của Thanh Thạch Câu cuối cùng vẫn gắng gượng vượt qua.
Bán thì cũng bán hết.
Nhưng càng về cuối giá càng thấp.
Không ít nhà vừa mất công vừa mất cả tinh thần.
Ngày kết thúc mùa, chú Vạn Thương ngồi bên sân phơi, cầm một tờ giấy tính toán hồi lâu.
Có người hỏi:
“Vẫn còn tính à?”
Chú ấy thở dài.
“Ngày đầu tiên tôi cầm tờ giấy này còn nói với người ta rằng năm nay cách làm này tốt.”
Người bên cạnh cười khổ.
“Sau đó thì không tốt nữa.”
Tiểu Xuyên nói:
“Trước đây mỗi nhà chỉ cần lo nhà mình ngày nào hái, ngày nào chở. Năm nay mọi người cùng tranh nhau, ngược lại chẳng nhà nào bán được yên ổn.”
Có người nhỏ giọng nói:
“Ban đầu tôi còn thật sự cảm thấy ba xu ấy kiếm dễ quá. Năm nay bảo tôi lấy ba xu để quản cả làng, tôi không làm.”
Một người khác nói:
“Đừng nói ba xu, sau đó ông chủ Phương trả một hào mà chú Chu còn chẳng quay về.”
Tối hôm ấy, chú Vạn Thương tới nhà tôi.
Tôi vừa rửa mặt xong thì nghe ngoài cửa có người gọi:
“Trình Việt có nhà không?”
Tôi mở cửa.
“Chú Vạn Thương, vào đi.”
Sau khi ngồi xuống, chú ấy im lặng rất lâu.
Tôi rót cho chú ấy một chén trà.
“Muộn thế này còn qua, có chuyện gì à?”
Chú ấy cúi đầu.
“Trình Việt, hôm nay tôi không nói chuyện làm ăn.”
“Vậy chú nói đi.”
Chú ấy nâng chén trà, giọng rất trầm.
“Ngày đó ông chủ Phương vào làng, người đầu tiên hô không cần cậu nữa chính là tôi.”
“Hôm ấy thật ra vẫn có mấy hộ trong lòng không chắc chắn. Cũng là tôi nói, ông chủ Phương đã trực tiếp tới rồi thì còn giữ người trung gian làm gì. Tôi còn nói không có cậu, chúng tôi vẫn bán được như thường.”
Tôi không ngắt lời.
Chú ấy tiếp tục:
“Khi đó tôi thật sự cho rằng bao nhiêu năm nay cậu kiếm được tiền là vì Thanh Thạch Câu có nhiều đào.”
“Tôi nghĩ cậu chỉ cần ở trong làng chúng tôi, gọi vài cuộc điện thoại, gọi mấy chiếc xe, mỗi cân đã lấy ba xu.”
“Nói khó nghe một chút, khi đó tôi còn cảm thấy cả làng chúng tôi đang nuôi cậu.”
Nói đến đây, mắt chú ấy hơi đỏ.
“Sau khi cậu tới Thập Lý Loan, ban đầu tôi thật sự còn chờ xem.”
Tôi hỏi: